Akademik Matematik » Büyük Matematikçiler http://www.akademikmatematik.com Akademik Matematik Siteniz Wed, 07 Jul 2010 10:05:21 +0000 http://wordpress.org/?v=2.9.2 en hourly 1 Jacques Salomon Hadamard (1865-1963) http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/jacques-salomon-hadamard-1865-1963.html http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/jacques-salomon-hadamard-1865-1963.html#comments Fri, 29 Jan 2010 19:30:37 +0000 admin http://www.akademikmatematik.com/?p=734 Jacques Salomon Hadamard (1865-1963)

Jacques Salomon Hadamard, Fransa Versailles’te 8 Aralık 1865 günü doğdu. Yahudi asıllı Fransız matematikçinin babası Latince ; annesi piyano öğretmeniydi.

1884 yılında Ecole Normale ’e girdi. Burada, 1892 yılında D.Sc. derecesini aldı. 1909 yılından 1937 yılına kadar College de France’da profesör olarak matematik öğretmenliği yaptı. Aynı zamanda, 1912 yılıyla 1937 yılları arasında Ecole Polytechnique’te çalıştı. Önemli buluşları, karmaşık fonksiyonlar kuramı, sayılar kuramı ve diferansiyel denklemler üzerinedir. Çalışmalarının birçoğu, uygulamalı matematiğin her dalına etkili oldu ve matematiğin gelişmesini sağladı. Hadamard akademikmatematik 150x150 Jacques Salomon Hadamard (1865 1963)

Serilerin yakınsaklık yarıçapını veren formülü çok kullanılır. Çok sayıda eseri vardır. Paris’te, 17 Ekim 1963 günü 98 yaşında öldü.

Daha detaylı bilgi almak için ingilizce sayfayı ziyaret edin;

http://en.wikipedia.org/wiki/Jacques_Hadamard

]]>
http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/jacques-salomon-hadamard-1865-1963.html/feed 1
Guillaume François Antoine De L’Hospital (1661-1704) http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/lhospital-guillaume-de-1661-1704.html http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/lhospital-guillaume-de-1661-1704.html#comments Fri, 29 Jan 2010 18:34:43 +0000 admin http://www.akademikmatematik.com/?p=649 Guillaume François Antoine De L’Hospital (1661-1704)

Guillaume de l hospital akademikmatematik 246x300 Guillaume François Antoine De LHospital (1661 1704) Nazim Kerimov hocamızın bize anlatımına göre size gerçek bilgileri aktarmak istiyorum.

Aslında L’Hospital matematikçi bile değildir. Johann Bernoulli fakir ve üretken bir matematikçi olduğundan onun teoremlerini, ispatlarını satın alarak kendi adıyla yayınlayan birisidir. Limitler için L’Hospital Kuralı ‘nın da asıl sahibi Bernoulli ‘dir.

Bu bilgiler ışığında L’Hospital ‘in matematiğe meraklı amatör bir matematikçi olduğu anlaşılabilir. L’Hospital 1661 ‘de Paris’te doğmuştur. Asil ve zengin üst tabaka bir Fransız ailesinden gelir. Asil bir aileden gelmesi nedeniyle bir süvari alayında yüzbaşı rütbesi ile görev yaptı. Ancak gözlerinin ileri derecede bozuk olması ve matematiğe olan yoğun ilgisi ve yeteneği sonucu askerliği bırakarak tamamen matematiğe yöneldi.Bernoulli ‘nin öğretmenliğinde yetişmiştir.Ancak daha sonra pek çok çalışmasının aslında Bernaulli’ye ait olduğu ortaya çıkmıştır. (Nazım Hoca ‘nın dediği gibi) Bu gerçekten sonra 1694 yılında Bernoulli ile bir anlaşma yaptı. Bu anlaşmaya göre L ‘Hôpital Bernoulli’ye her yıl 300 Frank ödemiş -bugünkü telif ücreti gibi- ve çalışmalarından ve keşiflerinden bilgi sahibi olmuş, daha sonra bunu kendi yazdığı kitaplarda kullanmıştır. 1704 ‘de, L’Hôpital’in ölümünden sonra, Bernoulli bu anlaşmayı açıkladı ve L’Hôpital’in kitaplarındaki pek çok sonucun aslında kendine ait olduğunu iddia etti. 1922 yılında çıkan metinler Bernoulli’nin haklı olduğunu çıkardı.

InfinitementPetit 150x150 Guillaume François Antoine De LHospital (1661 1704)

Analiz konusundaki kitabı;

“L’Analyse des Infiniment Petits pour l’Intelligence des Lignes Courbes”

1696′da yazdığı bu kitap Türkçesiyle “Sonsuz Küçüklerin Analizi” 16. yüzyılda diferansiyel hesap konusunda okutulan temel kitap olmuştur.

L ‘Hopital Kuralı analizde, bir fonksiyonun limitini türevle bulma işlemidir. Limitinin 0/0 olması durumunda pay ve paydanın türevinin alınması kuralına denir.Bu yönteme L ‘Hopital ismi; 17. yüzyıl Fransız matematikçi Guillaume de L ‘Hôpital’ın, 1696 yılında yayımladığı “l’Analyse des Infiniment Petits pour l’Intelligence des Lignes Courbes” adlı kitabında açıklaması sonucu verilmiştir.Ancak yöntemin aslında Johann Bernoulli tarafından bulunduğu kabul edilmektedir.

Yayınlanmış başlıca eserleri;

  1. Analyse des infiniment petits pour l’intélligence des lignes courbes (Paris, 1696)
  2. Traité analytique des sections coniques (Paris, 1707)
  3. Recueil de l’académie des sciences (Paris, 1699-1701)
  4. Acta eruditorum (Leipzig, 1693-1699)

İngilizce bilgi için…

]]>
http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/lhospital-guillaume-de-1661-1704.html/feed 1
Erdös Sayısı http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/erdos-sayisi.html http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/erdos-sayisi.html#comments Thu, 26 Nov 2009 16:52:33 +0000 admin http://www.akademikmatematik.com/?p=621 erdos number1 150x150 Erdös SayısıYaşasaydı kendine seyyar matematikçi yakıştırmasını can-ı gönülden kabul edebilecek olan renkli matematikçi Paul Erdös ile bilimsel yayın yazan kişilerin Erdös Sayısı 1′dir.
Paul Erdös ile birlikte bilimsel yayın yazamayan fakat onunla bilimsel yayın yazan biriyle birlikte yazanın 2′dir.

Bu şekilde art arda;
Paul Erdös ile bilimsel makale yazan biri (1) ile
birlikte makale yazan biri (2) ile
birlikte makale yazan biri (3) ile
birlikte makale yazan biri (4) ile

————————————————————

Sonsuza kadar devam eder yani en büyük Erdös Sayısı sonsuzdur…

Yani bu sayı, matematikçi Paul Erdös ‘e makale yazma uzaklık endeksi olarak düşünülebilir.

Bu konuda Matematik Dünyası dergisinden bir açıklama okumak için;

En Büyük Erdös Sayısı Bendenizin     Piref. H. Ökkeş

Veyahut bakınız.

]]>
http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/erdos-sayisi.html/feed 1
Paul Erdös – Renkli Bir O Kadarda İlginç Matematikçi http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/paul-erdos-renkli-bir-o-kadarda-ilginc-matematikci.html http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/paul-erdos-renkli-bir-o-kadarda-ilginc-matematikci.html#comments Thu, 26 Nov 2009 16:36:09 +0000 admin http://www.akademikmatematik.com/?p=615 akademikmatematik paul erdosPaul Erdös (26 Mart 1913 – 20 Eylül 1996) üretken bir matematikçidir.Yüzlerce matematikçiyle Kombinatorik, Çizge Teorisi, Sayılar Teorisi, Klasik Analiz, Yaklaşıklık Teorisi, Kümeler Teorisi ve Olasılık Teorisi alanlarında ortak çalışmalar yapmış şahsiyet sahibi biridir.

20. yüzyılın en üretken matematikçilerinden olan Paul Erdös ‘ün amfetamin haplarıyla gününün 20 saatini matematik için harcadığı söylenir. Soyadı İngilizce “Airdish”  şeklinde okunur.

“n bir pozitif tamsayı olmak üzere n ile 2n arasında mutlaka bir asal sayı vardır.” şeklindeki teoremi kolay yoldan ispatlaması kendi deyişiyle “Kazma kürekle yapılan işi, kaşıkla yapmak.” sayesinde genç yaşta ünlenmiştir.

Doğrudan kitaptan şeklinde komik geçişleri vardır.Tamamlanmamış bir çekmece makalesi daha vardır.Durmadan yolculuk yapıp değişik dahi matematikçilerle tanışmayı iş edinmiştir ki bu yüzden bazı matematiçilerin Erdös Sayısı vardir.

Budapeşte, Macaristan’da Pál Erdős (Er-döş), Musevi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Dönemin Budapeşte musevileri Erdös dışında en az beş önemli düşünür daha yetiştirmiştir.

Ünlü deyişlerinden biri de “Matematikçi, kahveyi teoremlere dönüştüren bir makinedir” olmuştur.Kendisi de kahveyi çok tüketen biriydi.

1971′den sonra amfetaminler almaya başlamış arkadaşları endişelenerek, bir ay süreyle amfetamin almazsa duramayacağına dair bir iddiaya girmiştir. İddiayı kazanmış ancak matematiğin bir ay geriye atıldığından şikayet etmiştir.”Daha önce boş bir kağıda baktığımda aklımda fikirler uçuşurken şimdi boş bir kağıttan başka bir şey göremiyorum.” Kazandığı iddiadan sonra da alışkanlığını sürdürmüştür.

Renkli kişiliği içinde kendine özgü anlamlarıyla kullandığı belirli bir kelime dağarcığı vardı.Sürekli bir “kitap” tan söz ederdi, Tanrının matematiksel teoremler için en iyi ve en zarif tanıtlamaları yazdığı hayali bir kitaptı bu (bununla birlikte kendisi ateistti ve tanrıyı şakayla karışık “üstün faşist” olarak adlandırırdı).

Çocuklara “epsilon”, kadınlara “patronlar”, erkeklere “köle” derdi. Matematik yapmaktan vazgeçen insanları “ölmüş”, ölen insanları ise “gitmiş” olarak anardı. Matematik dersi ise “vaaz” olarak geçerdi. Kendisi için düşündüğü son söz ise “Artık daha fazla aptallaşamayacağım.” olmuştur.

Erdös matematik tarihindeki en verimli makale yayıncılarından biriydi.Ömründe yaklaşık 1500 matematiksel makale yayınlamış ve çoğunu başkalarıyla ortak çalışma içinde hazırlamıştır. 500’e yakın meslekdaşıyla birlikte çalışmış ve matematiksel işbirliğini, çoğu matematikçinin çalışma şeklini değiştirecek türde bir sosyal aktivite haline getirmiştir.

Yoğun üretimi nedeniyle arkadaşları mizahi bir saygı ifadesi olarak Erdös sayısını icat etmiştir. Erdös ’ün kendisi için Erdös sayısı sıfır (0) ve doğrudan birlikte çalıştığı kişiler için Erdös sayısı 1 olarak belirlenirken 1 sayısıyla nitelenen kişilerin birlikte çalıştıkları kişiler 2 sayısını almış ve en nihayet n. kişi n sayısını almıştır.

Birlikte makale hazırladığı meslekdaşlarının bazıları şunlardı: Yousef Alavi, Bela Bollobas, Stefan Burr, Fan Chung, Ralph Faudree, Ron Graham, András Gyárfás, András Hajnal, Eric Milner, János Pach, Carl Pomerance, Richard Rado (ünlü Erdős-Ko-Rado teoreminin ortaklarından biri), Alfréd Rényi, Vojtech Rődl, C.C. Rousseau, Andras Sárközy, Dick Schelp, Miklós Simonovits, Vera Sós, Joel Spencer, Endre Szemerédi, Paul Turán and Peter Winkler.

Daha fazlası için…

]]>
http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/paul-erdos-renkli-bir-o-kadarda-ilginc-matematikci.html/feed 0
Augustin Louis Baron Cauchy http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/augustin-louis-baron-cauchy.html http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/augustin-louis-baron-cauchy.html#comments Thu, 26 Nov 2009 16:07:43 +0000 admin http://www.akademikmatematik.com/?p=609 Augustin Louis Cauchy (1789 – 1857)

Augustin Louis Baron Cauchy, 21 Ağustos 1789 Paris’te doğdu / 23 Mayıs 1857 Sceaux’de öldü) ilk büyük Fransız matematikçisi.İhtilal çocuğu eşitliğe özgürlüğe olan borcunu yoksulluk içinde büyüyerek ödedi. Yarı açlık içinde ; babasının iş bilmesi ve aklını kullanması sayesinde yaşadı.

Arcueil köyünde matematikçi Laplace ve kimyacı olan Berthollet kapı komşuydular.  Berthollet bencil bir insan ve kendini beğenmiş birisiydi. Laplace biraz daha alçak gönüllüydü. Bir gün fakir komşusunun evine gitti. İyi beslenmemiş, kitaplar ve defterler içinde cezalı bir çocuk gibi gömülmüş zayıf  Cauchy ‘yi görünce hayrete düştü. Az zamanda ondaki matematik yeteneğini anladı.Birkaç yıl sonra aynı Laplace, Cauchy ‘nin seriler hakkındaki konferanslarını dinlemeye çağrıldığı zaman, serilerin yakınsaklığı hakkındaki keşiflerinin, kendi gök mekaniği inşasının yıkılmasından korkuyordu.Ya kendi serileri ıraksaksa diye düşünüyordu. Bu korku ve heyecanla konferanstan sonra eve geldi ve hesaplarının tümünü teker teker gözden geçirdi. Hemen hemen küresel olan yerkürenin yörüngesi biraz daha eliptik olsaydı, Laplace’ın dayandığı seri de ıraksak olacaktı.Neyse ki, Laplace’ın, korktuğu başına gelmedi ve rahat bir nefes aldı. Laplace, kendi serilerinin yakınsaklıklarını Cauchy’nin yakınsaklık ölçütleriyle teker teker kontrol ettikten sonra ancak aklı başına geldi. Laplace tehlikeyi görmüş ve daha önce oldukça dikkatsiz adımlar atmıştı ne var ki  Cauchy’nin ölçütleri onu rahatlatmıştı.

1814 yılında, karmaşık fonksiyonlar kuramını geliştirdi. Bugün, Cauchy Teoremi adıyla bilinen ünlü teoremi ifade ederek ispatladı.Bu alanda integraller ve bunların hesaplama yöntemleri yine Cauchy tarafından verildi. Bu alandaki  eseri ancak 1827 yılında basılabildi…

1816 yılında sıvılar üzerinde dalgaların yayılmasının kuramını içeren yaptıyla Akademi ödülünü aldı. 1815 yılında Fransa Polytechnique ’te analiz öğretmeni ve profesör oldu. Sorbonne’a ve College de France’a girdi. Her işte başarılı oluyordu. Akademiye haftada iki çalışma sunuyordu. Geliştirdiği ve yaptığı çalışmaları öğrenmek için Avrupa’nın her yanından matematikçiler geliyordu. 1816 yılında Akademiye başkan seçildi.1816 yılından itibaren cebir ve mekanik dersleri vermeye başladı. 1830 devriminden sonra bağlılık andını kabul etmediği için görevinden ayrıldı ve Torino’ya giderek kendisi için açılan matematik kürsüsünde çalışmaya başladı.

1833′te Bordeaux Dükü’nün fen eğitimini yönetmek üzere Prag’a çağrıldı. 1838′de Paris’e döndü. Paris Fen Fakültesi matematiksel gökbilim profesörlüğüne atandı ve 1852 yılına dek bu görevine devam etti. Cauchy, saf ve uygulamalı matematiğin bütün bölümleriyle ilgilendi. Ama tarihe çözümleme üstüne yaptığı çalışmalarla geçti. 1821′de yayımlanan Cours D’analyse adlı kitabında çözümlemenin ana ilkelerini gözden geçirdi ve bunları yapıcı bir biçimde eleştirdi böylece elementer fonksiyonların ve serilerin incelenmesine kesinlik kazandırdı.

İkinci grup çalışmasında (1830 – 1846) fonksiyonların serilere açılımını ve karmaşık diferansiyelleme ya da analitiklik kavramlarını inceledi. Yaptığı cebir çalışmaları (yerine koyma hesabı, determinantlar ve matrisler kuramı, gruplar ve cebirsel genişlemeler kuramının oluşturulması) 19. yüzyıl tarihsel hareketine, cebirsel yapıların bulunması ve incelenmesi biçiminde geçti. Cauchy mekanik alanında esneklik kuramının matematikle ilgili yönünü düzenledi. Gökbilim hesaplarını kolaylaştırdı ve hatalar kuramını geliştirdi.
Fonksiyonlar kuramında da çok yenilikleri olan Cauchy, Cauchy – Riemann denklemleri,  Cauchy teoremi, Cauchy integral formülü ve Cauchy esas değeri buluşları sayılabilir. Bu saydığımız bağıntılar oldukça geniş buluşlardır. Karmaşık analizde çok uygulaması olan çok derin konuları içine almaktadır. İstenildiği kadar genişletilip bilimin diğer dallarına uygulanabilirliği vardır.

Daha fazla bilgi için…

Bu konu ile ilgisi Matematik Dünyası dökümanını indirmek için tıklayın…

]]>
http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/augustin-louis-baron-cauchy.html/feed 0
Cahit ARF – Büyük Türk Matematikçisi / Bilim İnsanı http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/cahit-arf-buyuk-turk-matematikcisi-bilim-insani.html http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/cahit-arf-buyuk-turk-matematikcisi-bilim-insani.html#comments Wed, 30 Sep 2009 21:16:02 +0000 admin http://www.akademikmatematik.com/?p=343 Cahit Arf (1910 Selanik /26 Aralık 1997 İstanbul) Türk matematikçisi.Kendi adıyla bilinen matematik teorileri sayesinde dünya çapında tanınır.Matematik de resim, müzik ve heykel gibi bir sanattır diyerek matematiğin sanatsal yönünü ortaya koymuştur…Doktorasını yapmak için gittiği Almanya’da, matematikçi Helmut Hasse ile birlikte önemli çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar sonunda matematikte Hasse-Arf Kuramı’nı geliştirdi. Arf değişmezi, Arf halkaları ve Arf kapanışları gibi kendi adıyla bilinen matematiksel terimleri bilim dünyasına kazandırdı.

Cahit Arf, cebir konusundaki çalışmalarıyla tüm bilim çevrelerince tanınmıştır. Sakademikmatematik Cahit ARF   Büyük Türk Matematikçisi / Bilim İnsanıentetik geometri problemlerinin cetvel ve pergel yardımıyla çözülebileceği konusundaki yaptığı çalışmalar, cisimlerin kuadratik formlarının sınıflandırılmasında ortaya çıkan değişmezlere ilişkin “Arf Değişmezi” ve “Arf Halkaları” gibi kendi adıyla anılan çalışmaları matematik dünyasının ünlü matematikçileri arasında yer almasını sağladı.”Arf Halkaları, Arf Değişmezleri, Arf Kapanışı” gibi kavramların yanısıra “Hasse-Arf Teoremi” ile anılan teoremi matematiğe kazandırmıştır.

Matematiği bir meslek dalı olarak değil bir yaşam tarzı olarak görmüştür. Öğrencilerine her zaman matematiği ezberlemeyin kendiniz yapın ve anlayın demiştir.

Hakkında yazılmış bir yazıda şöyle denmiştir:

“Bir zamanlar integrali bilen kimselerin matematikçi, üstel fonksiyonu bilenlerin ise büyük matematikçi sayıldığı ülkemizde derin matematik konularının tartışılacağı hayal bile edilemezdi. Cahit Arf, Türkiye’de matematiğin o günlerden bu günlere gelmesinde en büyük rolü oynamıştır.”

ODTÜ Matematik Bölümü her sene Cahit Arf anısına özel bir konferans düzenlenmektedir. Günümüzde hala onu anıyoruz:

Yapılan Konferanslar:
**2008: Gunter Harder – Bonn Üniversitesi Matematik Enstitüsü
**2007: Hendrik Lenstra – Leiden Üniversitesi Matematik Enstitüsü
**2006: Jean-Pierre Serre – Collège de France
**2005: Peter Sarnak – Princeton Üniversitesi ve İleri Araştırma Enstitüsü
**2004: Robert Langlands – İleri Araştırma Enstitüsü
**2003: David Mumford of Brown Üniversitesi Uygulamalı Matematik Bölümü
**2002: Don Zagier – Utrecht Üniversitesi / Collège de France
**2001: Gerhard Frey – Essen Üniversitesi Deneysel Matematik Enstitüsü

]]>
http://www.akademikmatematik.com/buyuk-matematikciler/cahit-arf-buyuk-turk-matematikcisi-bilim-insani.html/feed 0